Öz

Amaç: Subaraknoid kanama (SAK), yüksek morbidite ve mortaliteye sahip, yaşamı tehdit eden bir serebrovasküler olaydır. Erken beyin ödemi, prognozun önemli bir belirleyicisidir ve Subaraknoid Kanama Erken Beyin Ödemi Skoru (SEBES) kullanılarak ölçülebilir. SEBES, spontan SAK'da prognostik değer göstermiş olsa da, travmatik SAK'daki faydası henüz yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, hem travmatik hem de travmatik olmayan SAK hastalarında SEBES ile klinik sonuçlar arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Yöntem ve Gereçler: Bu retrospektif kohort çalışmada, Ocak 2023 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatırılan 50 SAH hastası (30 travmatik, 20 travmatik olmayan) analiz edildi. SEBES skorları, SAK başlangıcından sonraki 24 saat içinde çekilen beyin BT taramalarından hesaplandı. Hastalar etiyoloji ve SEBES derecesine (≤2 ve >2) göre sınıflandırıldı. Demografik veriler, klinik skorlar, laboratuvar parametreleri ve 1. ve 3. aylardaki mortalite karşılaştırıldı. Her SAK etiyolojisinde SEBES ile ilişkili sonuçları değerlendirmek için bir alt grup analizi yapıldı.

Bulgular: Travmatik olmayan SAK hastalarında SEBES skorları belirgin şekilde daha yüksekti. Daha yüksek SEBES (>2), daha düşük yatış ve taburculuk nörolojik skorları (GCS, FOUR), daha uzun yoğun bakım ve ventilatör süresi ve daha yüksek 1 ve 3 aylık mortalite ile ilişkiliydi (tümü p < 0,05). Alt grup analizi, yüksek SEBES'in olumsuz prognostik etkisinin hem travmatik hem de travmatik olmayan SAK gruplarında, özellikle mortalite ve yoğun bakım yükü açısından belirgin olduğunu ortaya koydu.

Sonuç: SEBES, hem travmatik hem de travmatik olmayan SAK'a uygulanabilen değerli ve basit radyolojik bir prognostik araçtır. 2'den yüksek bir SEBES skoru, daha kötü nörolojik sonuçları, daha yüksek mortaliteyi ve yoğun bakım ünitesi kaynak kullanımının artmasını öngörebileceği düşünülmektedir. Erken uygulaması, risk sınıflandırmasına ve yoğun bakım planlamasına yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler: Subaraknoid kanama, erken beyin ödemi skoru, travmatik SAK, non travmatik SAK, Yoğun bakım

Nasıl atıf yapılır?

1.
Çayır A, Arslan Y, Namazova S, Durmuşalioğlu İ, Evkan Öztürk A, Senoglu N. Travmatik ve Non Travmatik Subaraknoid Kanamalarda Erken Beyin Ödemi Skorunun (SEBES) prognostik değeri. Turk J Intensive Care. 2026;Early View. https://doi.org/10.63729/TJIC.2025.680