Özgün Araştırma

Beslenme Tedavisi Alan Hastalarda Hipfosfatemiye Neden Olan Faktörler

10.4274/tybd.galenos.2021.42103

  • Kezban Akçay
  • Hatice Ayhan
  • Burcu Kelleci Çakır
  • Osman Abbasoğlu

Gönderim Tarihi: 05.11.2020 Kabul Tarihi: 26.02.2021 J Turk Soc Intens Care 0;0(0):0-0 [e-Pub]

Amaç:

Beslenme tedavisi başlanan hastalarda dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri, ilk dört gün içinde gelişebilen yeniden beslenme sendromudur (YBS). Hipofosfatemi, YBS’nin erken dönemde görülen en önemli belirtilerindendir ve serum fosfor düzeyinin < 2.5mg/dL olması olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, deneyimli bir Klinik Beslenme Ekibinin (KBE) bir yıllık izlem sonuçlarının değerlendirilmesi, beslenme tedavisi alan farklı hasta gruplarında hipofosfatemi görülme oranının ve hipofosfatemiye neden olan faktörlerin incelenmesidir.

Gereç ve Yöntem:

Çalışma Ocak 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında Klinik Beslenme Ekibi tarafından izlenen 18 yaş üzeri hastaların verilerinin retrospektif incelenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 622 hasta dâhil edilmiş olup, hastaların demografik özellikleri, beslenme öncesi klinik durumları, beslenme özellikleri ile serum fosfat düzeyleri incelenmiştir. Belirlenen bu parametreler ile hipofosfatemi arasında bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.

Bulgular:

Çalışmaya dâhil edilen hastaların %11’inde hipofosfatemi görülmüştür. Hipofosfatemi görülen hastaların 39’unun (%51,3) erkek, ortanca (minimum-maksimum) yaşın 66 (21-95) olduğu belirlenmiştir. İkili grupların karşılaştırılması ile elde edilen sonuçlara bakıldığında yaş (p=0,04), beslenme şekli (p=0,01), ameliyat öyküsü (p=0,03), parenteral beslenmede hedefe ulaşma durumu (p=0,04) ve ek hastalık varlığının (p=0,02) hipofosfatemi gelişmesi ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çok değişkenli regresyon analizinde ileri yaş (p= 0,03 Exβ=1,01) ve ameliyat olma durumunun (p=0,009 Exβ=2) hipofosfatemi riskini artırdığı görülmüştür.

Sonuç:

Araştırmadan elde edilen sonuçlarla hipofosfatemi üzerine etkili olabilecek pek çok parametrenin olduğu saptanmıştır. İleri yaş ve ameliyat olma durumunun hipofosfatemi gelişme riskini arttırdığı ve bu hastalarda beslenme tedavisinin planlama ve takibi sürecinde daha dikkatli olunması gerektiği sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Hipofosfatemi, klinik beslenme ekibi, yeniden beslenme sendromu, Refeeding sendromu